Havanezer

De Havanezer is een vrolijke, speelse gezelschapshond uit de bichonfamilie en het nationale hondenras van Cuba. Hij past goed bij gezinnen, beginners en mensen in een appartement, zolang er iemand veel thuis is en er tijd is voor zijn lange, zachte vacht.

Karakter

De FCI-standaard is opvallend lovend: de Havanezer is “uitzonderlijk slim” en “makkelijk te trainen als alarmhond”, “aanhankelijk, van een vrolijke aard, beminnelijk, een charmeur, speels en zelfs een beetje een clown”. En: “Hij houdt van kinderen en speelt eindeloos met hen.” De Raad van Beheer noemt hem leergierig en slim, guitig en erg speels, aanhankelijk en waakzaam.

Dat beeld klopt grotendeels. Een Havanezer wil bij alles betrokken zijn, gaat doorgaans vlot om met andere honden en katten en is vriendelijk tegen bezoek. Hij meldt wel als er iemand aanbelt. De keerzijde van al die gezelligheid: hij hecht zich sterk en vindt alleen zijn moeilijk.

Volgens de FCI komen de voorouders uit het westelijke Middellandse Zeegebied en brachten Italiaanse kapiteins ze vroeg naar Cuba.

Beweging en training

De Royal Kennel Club rekent op ongeveer een halfuur beweging per dag. Een Havanezer is speelser dan de meeste bichons en vindt daarnaast zoekspelletjes, apporteren en trucjes heerlijk. Veel Havanezers doen het goed in een puppy- of trickcursus, en sommige ook in agility op hun eigen niveau.

Train met beloningen en veel afwisseling. Hij leert snel, maar wordt van harde correcties onzeker. Bouw het alleen zijn vanaf het begin in kleine stappen op.

Pups mogen niet te intensief bewegen: geen lange wandelingen, geen trappen op en af rennen en niet van de zetel springen. Dat is extra belangrijk omdat in het ras afwijkingen aan de voorpoten voorkomen (zie Gezondheid).

Verzorging

De vacht is lang (12 tot 18 cm bij een volwassen hond), zacht en vlak of golvend, vaak zonder echte ondervacht. Volgens de Royal Kennel Club verhaart hij niet, maar de vacht klit snel.

• Lange vacht: dagelijks borstelen en kammen, tot op de huid. Voor de show mag de vacht volgens de FCI niet geknipt of getrimd worden.
• Korte knipbeurt: veel gezinshonden gaan elke 4 tot 8 weken naar de trimsalon voor een kortere, makkelijker te onderhouden vacht.
• Ogen en oren: houd het haar uit de ogen en controleer de oren wekelijks.
• Gebit en nagels: poets de tanden geregeld en knip de nagels.

Over allergie. Geen enkel hondenras is hypoallergeen. Alle honden maken allergenen aan (onder meer Can f 1), via huidschilfers, speeksel en urine. Onderzoek vond in de vacht van zogenaamd hypoallergene rassen zoals poedel en labradoodle zelfs méér Can f 1 dan bij de labrador. In huis was er geen verschil (Vredegoor e.a. 2012; Nicholas e.a. 2011). Rassen die weinig haar verliezen, verspreiden wel minder haar in huis, en dat kan voor sommige mensen met een milde allergie het verschil maken. Er zijn ook grote verschillen tussen individuele honden. Ga daarom vóór je beslist meerdere keren bij déze hond op bezoek en overleg met een allergoloog. Wie alleen allergisch is voor Can f 5 (komt alleen voor bij niet-gecastreerde reuen), verdraagt soms wel een teef of een gecastreerde reu.

Gezondheid

Levensverwachting. In de studie van McMillan e.a. (2024) hadden Havanezers een mediane levensduur van 14,5 jaar, een van de hoogste van alle onderzochte rassen. Die schatting steunt wel op een kleine groep: slechts 56 gestorven honden.

De Havanezer staat niet in het Nederlandse vonnis over kortsnuitige rassen. Hij heeft een normale snuit.

Aandoeningen om te kennen:

• Cataract (staar): een vertroebeling van de ooglens. Noors onderzoek noemt cataract een belangrijk gezondheidsprobleem bij de Havanezer en vond erfelijke risicofactoren. Omdat staar vaak pas op latere leeftijd zichtbaar wordt, is een herhaald oogonderzoek van de ouderdieren zinvol.
• Distichiasis: extra wimpers op de ooglidrand. In een Noorse studie bij 1.156 Havanezers had 14,5 % het, meestal in milde vorm. Ernstige gevallen kunnen pijnlijke hoornvliesproblemen geven. Het is sterk erfelijk.
• Afwijkingen aan de voorpoten: sommige Havanezers hebben kortere, kromme voorpoten. Onderzoek koppelt dat aan een genvariant (de FGF4-retrogen) die chondrodysplasie veroorzaakt en die in het ras bijna overal voorkomt. Honden zonder die variant waren gemiddeld bijna 5 cm hoger. De Royal Kennel Club raadt bovendien een elleboogonderzoek bij fokdieren aan.
• Leverschunt en hartgeruis werden in een Amerikaanse erfelijkheidsstudie, samen met cataract en skeletafwijkingen, als vaak voorkomende ontwikkelingsproblemen in het ras genoemd. In een grote Amerikaanse studie van aangeboren levershunts had de Havanezer het hoogste aandeel van alle rassen: 3,2 % van de Havanezers tegenover 0,05 % van de kruisingen (Tobias en Rohrbach 2003).
• Patellaluxatie komt bij veel kleine rassen voor. De Nederlandse rasverenigingen laten ouderdieren er daarom op onderzoeken.

Vraag bij de ouderdieren naar: een recent ECVO-oogonderzoek en een patella-onderzoek (allebei verplicht bij de Havanezer Club Nederland en de Eerste Gezelschapshondenclub Nederland), en liefst een elleboogonderzoek. Vraag ook of de ouders rechte voorpoten hebben.

De Havanezer is een langlevend ras zonder grote kortsnuit- of formaatproblemen. Een huisdierverzekering is daardoor minder dringend dan bij veel andere rassen, maar kan helpen bij onverwachte kosten zoals een oog- of knieoperatie.

Wat kost een Havanezer?

Voor de aankoopprijs vonden we geen betrouwbare bron. Reken als ruwe indicatie op € 1.200 tot € 2.200 voor een pup met stamboom.

De terugkerende kosten voor een volwassen, gezonde Havanezer schatten we op € 1.000 tot € 2.100 per jaar (prijspeil 2026). Daarin zitten voer, de jaarlijkse controle met vaccinatie, ontworming en vlooien- en tekenmiddelen, een middelgrote verzekering, speelgoed en kleine vervangingen, en vooral de vachtverzorging: wie de vacht kort laat houden, gaat 6 tot 8 keer per jaar naar de trimsalon.

Niet inbegrepen: de aankoop, eenmalige kosten (bench, mand, chip en registratie, puppyvaccinaties, puppycursus), pension en onverwachte dierenartskosten. In België betaal je geen hondenbelasting. In Nederland heft een deel van de gemeenten die nog wel.

Wat heb je nodig?

• Bench: maat S (ongeveer 61 × 46 × 50 cm); voor een grote reu eventueel M.
• Tuig: een licht borsttuig. De borstomvang ligt ruwweg tussen 35 en 48 cm; meet je hond zelf.
• Voer: ongeveer 2,5 tot 3,5 kilo droogvoer per maand, afhankelijk van gewicht en activiteit.
• Verzorging: een pinborstel, een metalen kam, ontklitspray, een milde shampoo en conditioner, haarelastiekjes, een tandenborstel en een nagelknipper.
• Speelgoed: zoek- en denkspelletjes, want deze hond wil bezig zijn.

Adopteren of kopen?

Kijk eerst in de asielen: adopteereendier.be voor Vlaanderen en Ikzoekbaas.nl van de Dierenbescherming voor Nederland. De Havanezer Club Nederland heeft ook een herplaatsingsrubriek voor volwassen Havanezers met stamboom.

In Nederland zijn de Havanezer Club Nederland (met een lijst van keurfokkers) en de Eerste Gezelschapshondenclub Nederland de rasverenigingen. Een Belgische rasclub met een website konden we niet controleren.

Waar je bij een fokker op let:

1. Oog- en patella-uitslagen van beide ouders, en liefst een elleboogonderzoek.
2. De ouders lopen soepel en hebben rechte voorpoten.
3. Je ziet de moederhond en de pups groeien in huis op, met veel prikkels en mensen.
4. Leeftijd en papieren: in Vlaanderen minstens 8 weken, gechipt, in DogID geregistreerd op naam van de verkoper en met een Europees paspoort. Een geïmporteerde pup moet minstens 15 weken oud zijn.
5. De fokker vraagt hoe vaak de hond alleen zal zijn en vertelt eerlijk over de vachtverzorging.

In Vlaanderen krijgt een hier geboren pup sinds 1 juli 2025 alleen nog een stamboom van een door Vlaanderen erkende stamboekvereniging, volgens een goedgekeurd fokprogramma.

Bronnen