Cavalier King Charles Spaniel

De Cavalier is een zachtaardige, aanhankelijke gezelschapshond die met bijna iedereen overweg kan: kinderen, andere honden, katten en bezoek. Hij is een van de makkelijkste rassen om mee samen te leven. De keerzijde is zijn gezondheid: hartklepziekte en syringomyelie komen bij dit ras veel voor.

Karakter

De FCI-rasstandaard beschrijft hem als “sportief, aanhankelijk, absoluut onverschrokken. Vrolijk, vriendelijk, niet agressief; geen neiging tot nervositeit.” De Royal Kennel Club noemt hem een spaniël die van aandacht houdt. Hij wil vooral bij zijn mensen zijn: op schoot, naast je in de zetel, mee naar elke kamer.

Hij is geen waakhond. Bezoek wordt eerder verwelkomd dan gemeld. Met andere honden en katten leeft hij doorgaans probleemloos samen, en hij is geduldig met kinderen. Zijn spanielachtergrond merk je aan zijn neus en aan een zekere interesse in vogels, maar die jachtdrift is mild.

Beweging en training

De Royal Kennel Club rekent op ongeveer een uur beweging per dag. Een volwassen Cavalier is tevreden met 45 tot 60 minuten wandelen, liefst met wat snuffelen en een stukje los in een veilige omgeving. Hij gaat ook graag langer mee als hij in goede conditie is, maar hij vraagt er niet om.

Pups bewegen kort en vaak. Ze leren de eerste maanden zindelijk worden en, heel belangrijk bij dit ras, stap voor stap alleen zijn: begin met een paar minuten en bouw rustig op.

Training gaat vlot. Een Cavalier wil graag meewerken en reageert goed op beloning en een vriendelijke stem. Harde correcties werken bij dit gevoelige ras averechts. Hij is niet gemaakt voor een dagelijkse “job”: een paar spelletjes en een puppycursus volstaan. Er bestaan geen aparte werklijnen.

Verzorging

De middellange, zijdeachtige vacht borstel je meerdere keren per week, vooral achter de oren, aan de “veren” van poten en staart en tussen de voetzolen. Haar tussen de voetzolen knip je bij. Hij verliest matig haar.

Let goed op de oren. Hangende, behaarde oren houden vocht vast, en UFAW noemt oorontsteking als een van de aandoeningen die bij de Cavalier vaker voorkomen. Poets ook de tanden: gebitsproblemen zaten in de top drie van aandoeningen in een Britse VetCompass-studie (Summers e.a. 2015).

Gezondheid

Kortsnuitregels in Nederland. De Cavalier staat in het Nederlandse vonnis van 4 juni 2025 bij de 25 rassen waarvoor de Raad van Beheer alleen nog stambomen mag geven als de ouders aantoonbaar volgens de kortsnuitregels gefokt zijn (dierenartsverklaring). Zijn snuit is korter dan die van een “gewone” hond, maar veel minder kort dan bij de Franse Bulldog. In een Cambridge-studie uit 2026 viel de Cavalier bij de rassen met een mild BOAS-risico.

Levensverwachting. In de studie van McMillan e.a. (2024) werd de Cavalier mediaan 11,8 jaar, iets korter dan het gemiddelde van rashonden.

Mitralisklepziekte (MVD). Dit is het grootste probleem van het ras. Een hartklep sluit niet meer goed, waardoor er een hartgeruis ontstaat dat kan uitgroeien tot hartfalen. Volgens UFAW heeft ongeveer de helft van de Cavaliers op 5-jarige leeftijd een hartgeruis, en op 10 jaar bijna allemaal. MVD is goed voor 42,8 % van de sterfgevallen in het ras. De erfelijkheid is hoog. Daarom adviseren fokprotocollen om niet te fokken met honden die vóór hun vijfde al een hartgeruis hebben.

Syringomyelie (SM). Bij veel Cavaliers is de achterkant van de schedel te klein voor de hersenen (Chiari-achtige malformatie). Daardoor ontstaan holtes met vocht in het ruggenmerg. Dat kan pijn veroorzaken: krabben in de lucht bij de nek (“phantom scratching”), gevoeligheid bij aanraken van de nek, janken bij springen. Niet elke hond met holtes heeft klachten. In een Nederlands-Deense studie bij 2.125 gescande Cavaliers daalde het aandeel met SM door MRI-selectie slechts licht, van 38 % naar 27 % (Limpens e.a. 2024). De onderzoekers raden een MRI aan vanaf 3 jaar en om niet te fokken met aangetaste honden.

Andere aandachtspunten. Patellaluxatie, oorontsteking, droge ogen met een krullende vacht (CC/DE, een DNA-test bestaat) en episodic falling (aanvallen van spierstijfheid, ook met een DNA-test).

Vraag bij de ouderdieren naar:

• een recent hartonderzoek door een cardioloog, liefst jaarlijks, en of de grootouders op 5 jaar nog geen hartgeruis hadden;
• de MRI-uitslag op CM/SM (in Nederland verplicht voor een stamboom);
• de DNA-uitslagen voor CC/DE en EF, een oogonderzoek en een patella-onderzoek;
• in Nederland de dierenartsverklaring volgens de kortsnuitcriteria.

Een huisdierverzekering is bij de Cavalier zeker het overwegen waard. Sluit ze af zolang de hond jong en gezond is, en kijk na of hartaandoeningen niet uitgesloten zijn als erfelijk.

Wat kost een Cavalier King Charles Spaniel?

Reken als indicatie op € 1.500–2.500 voor een pup bij een fokker die hart en MRI laat onderzoeken. Dat is een schatting, geen vaste prijs: een rasspecifieke prijsbron vonden we niet.

De terugkerende kosten liggen rond € 1.000–2.000 per jaar (prijspeil 2026). Daarin zitten voer (3–4 kg brokken per maand), de jaarlijkse controle met vaccinatie, ontworming en vlooien- en tekenmiddel, een verzekering in het hogere segment, borstels en oorreiniger, en een marge van € 200–500 voor rasgebonden zorg zoals oor- en oogbehandelingen of een hartcontrole.

Niet inbegrepen: de aankoop, eenmalige kosten (bench, mand, tuig, chip en registratie, puppyvaccinaties, puppycursus, castratie of sterilisatie), opvang, en levenslange hartmedicatie of een MRI als er klachten komen.

In België betaal je geen hondenbelasting. In Nederland heft een deel van de gemeenten die nog wel.

Wat heb je nodig?

• Bench: maat M.
• Tuig: een licht tuig dat de nek vrijlaat, zeker bij een hond met (mogelijke) syringomyelie. De borstomvang ligt als indicatie rond 40–50 cm; meet je eigen hond.
• Voer: ongeveer 3–4 kg brokken per maand. Cavaliers eten graag: houd ze slank, want overgewicht belast ook het hart.
• Verzorging: een zachte borstel, een metalen kam, een kleine schaar voor de voeten, een oorreiniger op advies van je dierenarts en een tandenborstel.
• Comfort: een zachte mand of zetelplek; hij wil in de buurt van zijn mensen liggen.

Adopteren of kopen?

Eerst adoptie. Ook Cavaliers komen in asielen terecht, soms als oudere hond. Zoek in Vlaanderen via adopteereendier.be en in Nederland via Ikzoekbaas.nl van de Dierenbescherming. Vraag naar de hartstatus en eventuele medicatie.

Rasvereniging. In België is dat de Belgian Cavalier Club, die ook door Vlaanderen erkend is als stamboekvereniging en een lijst van aangesloten fokkers bijhoudt. In Vlaanderen krijgt een pup sinds 1 juli 2025 alleen een stamboom van een erkende stamboekvereniging, volgens een goedgekeurd fokprogramma. In Nederland zijn de Cavalier Club Nederland (opgericht in 1981) en de Eerste Gezelschapshondenclub Nederland aangesloten bij de Raad van Beheer. De Cavalier Club Nederland helpt ook bij het herplaatsen van volwassen Cavaliers met stamboom. Let op: het oude webadres van de club dat nog op de lijst van de Raad van Beheer staat, hoort niet meer bij de vereniging. In Nederland gelden voor een stamboom de uitvoeringsregels van de Raad van Beheer: MRI op CM/SM en een jaarlijkse hartcontrole bij elke fokhond.

Waar let je op bij een fokker?

• Je ziet de moederhond bij de pups.
• Beide ouders hebben een recent hartonderzoek door een cardioloog en een MRI-uitslag. Vraag de papieren, niet alleen een mondelinge bevestiging.
• De ouders zijn bij voorkeur ouder dan 2,5 jaar en hebben geen hartgeruis.
• De fokker vertelt eerlijk over MVD en SM in de lijn en stelt jou ook vragen.

Bronnen